Stemmingsstoornissen: wat? oorzaken? gevolgen? behandeling?

Wat is een stemmingsstoornis?

Een stemmingsstoornis uit zich op vier gebieden: het affectieve (gevoelsmatige), het gedrag, de cognitie en het lichamelijke.

Bij een depressieve stoornis bijvoorbeeld is er op affectief vlak sprake van een depressieve stemming, zwaar verdriet, een gevoel van leegte of apathie.

Op cognitief vlak is er sprake van negatieve gedachten over zichzelf en over de toekomst.

Op lichamelijk vlak uit een depressie zich door veranderingen in eetlust, slaap en energie.

Op gebied van gedrag gaan mensen die depressief zijn zich terugtrekken van sociale activiteiten en zijn ze in het algemeen minder actief, hebben ze minder zin om dingen te ondernemen.

 

Welke verschillende soorten stemmingsstoornissen zijn er?

Stemmingsstoornissen omvatten:

  • Depressieve stoornissen
  • Bipolaire stoornissen (dan is er een afwisseling tussen depressieve en manische episodes)
  • Stemmingsstoornissen door een somatische (lichamelijke) aandoening
  • Stemmingsstoornissen door een middel (bv drugs, alcohol of medicatie)

 

Kan je aan iemand merken dat hij/zij depressief is?

Vooral aan het gedrag van een persoon kan je het merken: zich meer en meer terugtrekken, minder actief zin, minder initiatieven nemen. Soms kan je ook merken dat ze somber gestemd zijn en spreken ze hun negatieve gedachten over zichzelf uit. Ook veranderingen in eetlust en energie kunnen herkend worden. Sommige mensen met depressie geven ook hun verlangen naar de dood te kennen en vertellen dat ze aan zelfmoord denken. Deze signalen moeten altijd serieus genomen worden.

 

Wat zijn de gevolgen van het hebben van een stemmingsstoornis?

Zo’n stoornis is bijzonder lastig voor de persoon zelf omdat dit invloed heeft op veel gebieden:

-het werk van de persoon lijdt eronder (mensen die depressief zijn moeten zich vaak ziek melden omdat ze de energie niet hebben om te gaan werken)

-de ouder-kindrelatie staat onder druk (depressieve ouders hebben moeilijkheden in het onderhouden van ondersteunende, reactieve relaties met hun kinderen; ze zijn vaak kritischer en  minder betrokken)

– er ontstaan vaak ook problemen op relationeel gebied bv zich afzonderen, afhankelijkheid,…

– zelfmoord is natuurlijk het meest uitgesproken gevolg van de gevoelens van hopeloosheid van een depressief persoon.

 

Welke behandelingen bestaan er?

Er zijn heel wat verschillende behandelingen mogelijk.

Een psychiater zal soms antidepressiva voorschrijven (een psycholoog mag geen medicatie voorschrijven) of andere medicatie.  Dit is de biologische behandeling van depressie.

Daarnaast bestaan er psychologische behandelingen van  stemmingsstoornissen:

Uit onderzoek is gebleken dat mindfulnesstraining effectief is in het voorkomen van herval van depressie. Het gaat dan specifiek om aandachtsgerichte cognitieve therapie. Dat is de methode die ik zelf gebruik.

Binnen de psychologische behandelingen bestaan er andere methoden zoals psychoanalyse, systeemtherapie,…

Vaak worden de biologische en de psychologische behandeling van depressie gecombineerd.

Wat zijn de oorzaken van depressie?

De oorzaken van depressie zijn soms terug te vinden in de familierelaties van een persoon: depressieve cliënten beschrijven hun ouders vaker als afwijzend naar hen toe, controlerend en soms vijandig. Ook cliënten die opgroeien in een sfeer van huishoudelijk geweld of met een ouder die verslaafd is of zelf mentaal ziek is, hebben meer kans op depressie.

Soms zijn de oorzaken biologisch en is er bijvoorbeeld sprake van een erfelijke aanleg.

En daarnaast zijn er ook nog huidige maatschappelijke factoren die ervoor kunnen zorgen dat depressie vaker voorkomt zoals de toegenomen individualisering, de toegenomen medicalisering, de digitalisering,… Ook het feit dat een beetje ongelukkig zijn tegenwoordig al snel geproblematiseerd wordt terwijl dit ook bij het leven hoort (zoals psychiater Dirk De Wachter het stelt), zorgt ervoor dat mensen sneller denken dat er iets mis is als ze niet heel de tijd gelukkig zijn.

Zelf heb ik het gevoel dat er in onze maatschappij meer nood is aan verbondenheid, het delen van emoties  (dus niet enkel de leuke dingen delen met elkaar), solidariteit, vertraging (want heel veel mensen hebben last van stress), jobs waarbij mensen hun talenten kunnen inzetten en waar mensen voldoende tijd en ruimte krijgen om hun werk goed te doen en zelf ook initiatieven te nemen,… Al deze elementen kunnen volgens mij in sommige gevallen een buffer vormen tegen depressie.

 

Wanneer mensen zich lange tijd neerslachtig voelen, is er dan steeds sprake van depressie?

Wanneer mensen neerslachtig zijn als gevolg van het verlies van een dierbare, kaderen deze depressieve gevoelens binnen het rouwproces en worden ze dus niet gediagnosticeerd als een depressieve stoornis.

Ook wanneer je chronisch ziek wordt, maak je een rouwproces door (meer info  in het bericht ‘chronisch ziek worden: een rouwproces’ hier op mijn blog; de depressieve fase is de fase van de waarheid). Eén van de  fasen in het rouwproces is de depressieve fase. Ook in dat geval spreken we dus niet over een depressieve stoornis maar over een fase in een rouwproces.

 

 

Bronnen voor dit blogbericht:

  • DSM IV, Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie. Swets en Zeitlinger Publishers
  • Depression. Constance Hammen. Psychology Press, 1997.

 

Advertenties

Gepubliceerd door

praktijkdeberg

Ik ben Aline. Ik ben klinisch psycholoog en mindfulnesstrainer. Daarnaast ben ik ervaringsdeskundige op het gebied van hooggevoeligheid en chronische pijn. Deze blog is een aanvulling op de website van mijn praktijk: http://www.praktijkdeberg.be/ Je kan hier berichten lezen over het omgaan met chronische ziekte, over hooggevoeligheid, mindfulness (meditatie, boeddhisme) en zingeving. Veel leesplezier!!

One thought on “Stemmingsstoornissen: wat? oorzaken? gevolgen? behandeling?”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s